- Matchfunding
- Netwerksubsidie
- Versterkte relatie overheid burger
- Bevorderen doe-democratie / participatiesamenleving
- Inzicht voor de crowd
- Eenvoudig
- Geen garantie op succes door draagvlak
- Ongelijkheid op individueel niveau
- Ongelijkheid op buurtniveau
- Ruimte voor netwerksamenleving
- Efficiëntere en doelmatigere uitvoering
- Betere afstemming en communicatie
- Vermindering administratieve lasten
- Risicospreiding
- Meer draagvlak en hoger maatschappelijk rendement
- Afstemmen beleid
- Samen kom je verder
- Specialistische kennis
- Afhankelijkheidsrelatie deelnemers onderling
- Gelijkwaardigheid slechts beperkt mogelijk
- Aanpassingen aan elkaar
- Hoge transactiekosten
- Weinig invloed op interne verhoudingen
- Afhankelijkheid penvoerder
- Wijzigingen
- Het afleggen van verantwoording
- Misbruik netwerksubsidies
Thema I: financiële bijdrage
Is het van belang dat de overheidsbijdrage (gedeeltelijk) terugkomt en deze eventueel (opnieuw) ingezet kan worden voor het traject of andere publieke doelen?
Een maximale score (100 punten) betekent dat het instrument geschikt is als overheidsbijdragen terug moeten komen in de publieke kassen, hetzij in de vorm van een lening, hetzij dat het bijvoorbeeld binnen een fonds opnieuw ingezet kan worden voor andere projecten.
Hierbij gaat het meestal om de bekostiging van initiatieven die je vanuit de publieke doelstelling wilt steunen. Daarbij ligt het niet voor de hand, maar is het wel denkbaar dat je de bijdrage laat afhangen van de uiteindelijke totale bijdrage van anderen, of van de uiteindelijke kosten (en wellicht opbrengsten). Het is dus mogelijk dat je bij matchfunding voorwaarden opneemt waarbij overheidsmiddelen terug kunnen vloeien.
In principe is het instrument netwerksubsidie niet revolverend. Een netwerksubsidie kan wel als lening worden ingericht, maar dit komt in de praktijk nog weinig voor.
Thema I: financiële bijdrage
Is het van belang dat er voor dit traject uiteindelijk sprake is van cofinanciering (of eigen bijdrage) door andere partijen dan de eigen overheidsorganisatie?
of
Is het van belang dat er andere partijen bereid zijn om mede te financieren aan het traject?
Steeds vaker wordt er met name door bestuurders bij overheidsorganisaties aan gehecht dat partijen die overheidsfinanciering nodig hebben hier deels ook zelf aan meebetalen en middelen voor inbrengen. Het ene financieringsinstrument leent zich hier echter beter voor dan het andere. Dus als cofinanciering een voorwaarde is voor financiering dan is de score bij deze vraag maximaal (100 punten).
Het instrument matchfunding is er bij uitstek op gericht om een publieke bijdrage te combineren met bijdragen van andere organisaties om de financiering van een initiatief of project rond te krijgen. Cofinanciering van andere partijen is hier een belangrijke voorwaarde.
Bij het instrument netwerksubsidie kan er sprake zijn van cofinanciering, maar dit hoeft niet. Netwerksubsidies geven wel veel mogelijkheden voor cofinanciering ofwel in geld, ofwel in natura. Een voorbeeld zijn de landschapstafels van de provincie Zuid-Holland. Hierbij verstrekt de provincie cofinanciering, maar is er ook andere financiering. Relevant hierbij is dat bij een netwerksubsidie vaak sprake is van samenwerking tussen de subsidieontvangers, maar ook van een netwerksubsidie kan worden gesproken als de subsidieverstrekkers samen een netwerk vormen. Meerdere overheden kunnen besluiten om samen een project te (co)financieren en dus een netwerk te vormen.
Thema I: financiële bijdrage
Is het met het oog op de beleidsdoelstelling van belang om een groot aantal ontvangers te bereiken door te financieren met een vast bedrag voor dezelfde activiteit, waarbij de bijdrage herhaaldelijk op dezelfde wijze wordt vormgegeven (inhoud, verantwoording)?
Een maximale score betekent dat de financiering herhaaldelijk op dezelfde wijze kan worden vormgegeven voor een groot aantal ontvangers. Daarbij wordt vaak gewerkt met lumpsum bedragen waarbij de aanvraag en verantwoording van de financiering telkens op dezelfde wijze wordt afgedaan. Dit resulteert in een efficiënte manier van financieren, die zich goed leent voor verdeling van relatief kleine bedragen over veel verschillende ontvangers.
Het instrument matchfunding is erop gericht maatschappelijk projecten te matchen in aanvulling op de financiering die is verkregen via crowdfunding. Het gaat er daarbij niet om een groot aantal ontvangers te bereiken door te financieren met een vast bedrag voor dezelfde activiteit. Bij matchfunding gaat het niet per definitie om dezelfde activiteiten. Bij matchfunding in aanvulling op crowdfunding gaat het er juist om om financiering te verkrijgen voor dat ene unieke idee. De overheid draagt voorts bij voor een bepaald percentage van de projectkosten; het gaat daarbij dus niet om een vast bedrag. Vaak is de overheidsbijdrage wel op een maximumbedrag vastgesteld.
Bij een netwerksubsidie is de beleidsdoelstelling veelal om een groot aantal mensen te bereiken, een netwerk van betrokken actoren. Maar met een netwerk wordt ook maatwerk geleverd en wordt bekeken wat per netwerk nodig zal zijn. Dit betekent dat het niet zo is dat de financiering herhaaldelijk op dezelfde wijze wordt vormgegeven voor een groot aantal ontvangers.
Thema II: traject kenmerken
Is het van belang dat er bestuurlijke invloed kan worden uitgeoefend op de planning en voortgang van het te financieren traject?
Een maximale score (100 punten) geldt wanneer veel invloed kan worden uitgeoefend op de planning van het traject. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer het van belang is dat resultaten van het traject geoogst kunnen worden gedurende de politieke ambtstermijn van de verantwoordelijke bestuurder.
Bij het instrument matchfunding kan de overheidsbijdrage gekoppeld zijn aan een aantal voorwaarden, waaronder de planning van het project/idee/initiatief. Er zal echter geen sprake zijn van directe sturing op dat punt.
Bij het instrument netwerksubsidie is het idee om ruimte te geven aan de dynamiek van het netwerk. Invloed vanuit het bestuur kan wel, afhankelijk van de gestelde voorwaarden en partijen die deelnemen. Dit mag de beoogde eigenstandige dynamiek van het netwerk echter niet te veel ondermijnen. Bovendien is de planning van het traject veelal ook afhankelijk van de partijen, soms zal het enige tijd kosten een bepaald project uit te voeren.
Thema II: traject kenmerken
Is het van belang dat het financieringsinstrument op afstand van de overheid wordt geplaatst om het traject zo succesvol mogelijk te laten zijn?
Een maximale score (100 punten) geldt wanneer het van belang is dat het financieringsinstrument op afstand van de overheid wordt geplaatst. Dit betekent dat het bestuursorgaan niet beslist welke trajecten worden gefinancierd. Dit wordt overgelaten aan professionals die verstand hebben van investeren.
Bij het instrument matchfunding beslist in de meeste gevallen een bestuursorgaan of een overheidsbijdrage wordt verstrekt aan aanvragers die ook financiering van een crowdfundingplatform ontvangen. Er kan voor worden gekozen om het verstrekken van matchfunding op afstand van de overheid te plaatsen (bijv. door het inschakelen van de stichting), maar dit is geen specifiek kenmerk van de matchfunding.
Bij de netwerksubsidie staat vooral de samenwerking tussen de verschillende partijen centraal. Bij samenwerking aan de subsidieverstrekkende kant werken overheden samen en is van een afstand dus geen sprake. Maar ook bij de samenwerking aan de subsidieontvangende kant is de eventuele afstand beperkt. Overheden willen juist contact met het netwerk houden. Wel is het soms zo dat vanuit administratief oogpunt wordt gekozen om contact te houden met één partij uit het samenwerkingsverband. Dit voorkomt administratieve lasten en zorgt ervoor dat de subsidieverstrekker één verhaal krijgt. Daarnaast blijkt dat bij sommige netwerksubsidies (met name de subsidietafel) vooral de netwerkvormende functie tussen de subsidieontvangers voorop staat en dat de overheid dan wel (inhoudelijk) een terughoudendere rol aanneemt bij de vraag wie waarvoor subsidie zou moeten krijgen. Het op afstand van de overheid plaatsen is echter geen specifiek kenmerk van de netwerksubsidie. Daarom is een score van ‘20’ aan deze vraag gegeven.
Thema III: instrument kenmerken
Is er slechts een gelimiteerd aantal oplossingen/projecten nodig?
Een maximale score (100 punten) betekent dat het instrument geschikt is om te komen tot één oplossing voor de opgave of dat slechts één project wordt bediend met dit traject. Een lage score (0 punten) betekent daarentegen dat het instrument geschikt is voor het vinden van meerdere oplossingen voor de opgave dan wel dat meerdere projecten worden bediend met dit traject.
Bij het instrument matchfunding gaat het juist om het bedienen van meerdere initiatieven. Via een crowdfundingsplatform wordt de publieke bijdrage gematcht aan meerdere initiatieven die bijdragen aan een maatschappelijk doel. Als er sprake is van een geïsoleerd project kan er vaak beter gebruik gemaakt worden van een (klassieke) subsidie.
Het instrument netwerksubsidie kan specifiek gericht zijn op één of een beperkt aantal oplossingen of projecten die vooral door met elkaar samen te werken, gerealiseerd kunnen worden. Dit hoeft echter niet. Het kan ook gaan om meerdere projecten.
Thema III: instrument kenmerken
Is het van belang dat het financieringsinstrument een laagdrempelig karakter heeft voor de te bereiken doelgroep?
Een maximale score (100 punten) betekent dat het van zeer groot belang is dat het instrument een laagdrempelig karakter heeft. Bijvoorbeeld omdat de regeling kleine ondernemers of een tot nu toe onbekende groep aanvragers probeert te bereiken.
Bij matchfunding gaat het vaak om de financiering van projecten van kleine ondernemers en burgers. Dit betekent dat het instrument in veel gevallen zo wordt vormgegeven dat het een laagdrempelig karakter heeft. Een absolute voorwaarde is dat niet; het hangt heel erg af van de doelgroep van de matchfunding.
De netwerksubsidie kent vele soorten en maten. In het algemeen kan worden gesteld dat doordat de overheid samenwerking tussen partijen wil stimuleren, de subsidie laagdrempelig is. Partijen die ieder voor zich niet voor een subsidie in aanmerking komen, kunnen door (verplicht) samen te werken wel tot een subsidieaanvraag komen. En als partijen samen ‘aan tafel’ in dialoog gaan om tot een optimale verdeling van de subsidiegelden te komen, kunnen partijen die wellicht minder ervaren zijn in het schrijven van tenderdocumentatie alsnog voor subsidie in aanmerking komen. De praktijk is echter soms weerbarstiger, bijvoorbeeld doordat partijen niet goed weten hoe ze de penvoerderconstructie contractueel moeten vastleggen of doordat het als nieuwkomer lastig is om ‘aan tafel’ te komen.
Thema III: instrument kenmerken
Is het van belang om de benodigde tijd en kosten voor het ontwerpen en inrichten van een instrument zo veel mogelijk te beperken?
Een maximale score betekent dat het instrument in relatief beperkte tijd en met beperkte kosten kan worden ontworpen en kan worden ingericht. Dat is bijvoorbeeld het geval als het een instrument betreft dat al vaak is ingezet, waar ruime ervaring mee is opgedaan, waarvoor standaarden voor zijn ontworpen, waar een beperkt aantal partijen betrokken is bij de inrichting van het instrument en de complexiteit van het instrument gering is.
Het instrument is eenvoudig op te zetten omdat het complementair is aan een crowdfundingsplatform. Pas als dat platform besluit om financiering toe te kennen, komt overheidsfinanciering in beeld. Dit betekent dat de overheid weinig kosten heeft in relatie tot de selectie van projecten.
De netwerksubsidie betreft een relatief nieuwe wijze van financieren in netwerken. Doordat het nieuw is brengt het voor zowel het bestuursorgaan als de aanvragers wel tijd en kosten met zich om het netwerk / de samenwerking vorm te geven. Daarom is hier de score 0 toegekend.
Thema IV: doelgroep
Is het van belang dat tot nu toe onbekende partijen worden bereikt om het traject zo succesvol mogelijk te laten zijn?
Een hoge score betekent dat het instrument geschikt is om nieuwe partijen in beeld te brengen. Vaak wordt bij overheden gewerkt met “the usual suspects”, partijen die al bekend zijn. Bijvoorbeeld vanwege een specifieke expertise, betrouwbaarheid maar soms ook bij gebrek aan een eigen netwerk. Hiervoor kan de werking van bepaalde financieringsinstrumenten uitkomst bieden.
Met het inzetten van het instrument matchfunding, stimuleert de overheidsorganisatie actieve burgers in het opzetten (en deels zelf financieren) van maatschappelijke projecten. Op die manier wordt gebruik gemaakt van de inzet, knowhow en netwerken van tot dan toe onbekende partijen.
Bij het instrument netwerksubsidie staat de samenwerking tussen de partijen centraal. Afhankelijk van de vorm en het doel van de netwerksubsidie kan het van belang zijn om nieuwe partijen te betrekken. Het betrekken van een nieuwe kleine onbekende partij kan voordelig zijn vanuit het perspectief van expertise. Het is dus mogelijk dat nieuwe partijen zich aansluiten, maar dit is geen doel op zich van de netwerksubsidie. Als gekozen wordt om uitsluitend bestaande partners te betrekken bij het vormen van een netwerk, dan is het beginsel van gelijke kansen wel een aandachtspunt bij de uitvoering.
Thema V: maatschappelijk belang, samenwerking en participatie
Is het van belang samenwerking tussen partijen met of in het traject tot stand te brengen/te creëren?
Een maximale score betekent dat het instrument zeer geschikt is om samenwerking tussen partijen tot stand te brengen, te stimuleren en te ondersteunen. Het feit dat er vaak al (enige vorm van) samenwerking bestaat tussen partijen, doet hier niet aan af. Het gaat er bij deze vraag om in welke mate samenwerking ook een doel op zich is voor het betreffende financieringsinstrument.
Met de inzet van het instrument matchfunding kan gebruik worden gemaakt van innovatieve ideeën van burgers, professionals en maatschappelijke organisaties. Het Het gaat om het financieren van doorgaans al bestaande ideeën/projecten. Partijen werken veelal al samen. Doordat de ‘crowd’ financieel en soms ook inhoudelijk bijdraagt aan initiatieven, blijft zij vaak betrokken. Via de voorwaarden van het instrument kan eventueel de samenwerking tussen de partijen verder verstevigd worden.
Het instrument netwerksubsidie is er bij uitstek op gericht om samenwerking tussen partijen tot stand te brengen, te stimuleren en te ondersteunen. De netwerksubsidie wordt gedefinieerd als een subsidievorm waarbij er aan de subsidieverstrekkende dan wel subsidieontvangende kant meerdere partijen zijn betrokken waardoor samenwerking wordt gestimuleerd. Het concept samenwerking is dus een belangrijk uitgangspunt. Afhankelijk waar het netwerk zich bevindt (aan de verstrekkende / ontvangende kant) speelt daar dus de samenwerking. Voor een netwerksubsidie wordt gekozen onder andere vanuit efficiëntie oogpunt omdat er administratieve lasten worden verminderd wanneer met één partij contact wordt onderhouden. Dit speelt bijvoorbeeld bij een penvoerder in een samenwerkingsverband.
Thema V: maatschappelijk belang, samenwerking en participatie
Is het van belang om met het traject maatschappelijk draagvlak te creëren voor bepaalde (beleids)doelstellingen?
Onder maatschappelijk draagvlak wordt verstaan dat er steun ontstaat in (een deel van) de samenleving voor de ontwikkeling/activiteit die met het te financieren traject in gang wordt gezet, wordt ondersteund dan wel versterkt.
Bij het instrument matchfunding gaat het om een gedeeltelijke bijdrage van de publieke organisatie. Het project/initiatief is daarnaast en vooral afhankelijk van financiering van andere partijen. Het doel van matchfunding is dat de bijdrage van de publieke organisaties een stimulans is voor overige partijen om ook een bijdrage te doen. Op die manier ontstaat een gezamenlijk belang om het project te realiseren. Ook kan het andersom werken: publieke middelen worden ingezet om projecten te ondersteunen die maatschappelijk draagvlak hebben blijkens de resultaten van een crowdfundingsactie.
De netwerksubsidie wordt ingezet voor samenwerkingsverbanden. Samenwerkingsverbanden bestaan uit verschillende partijen met een verschillende achterban. Hoe meer partners in een samenwerkingsverband deelnemen des te meer maatschappelijk draagvlak er is voor het project waaraan het verband zich committeert. Een voorbeeld hiervan is de subsidietafel die door gemeenten wordt ingezet in het sociaal domein. Voor verschillende onderwerpen worden tafels ingericht, bijvoorbeeld een tafel die ziet op opvoeding en opgroeien. Maatschappelijke organisaties en andere partijen die zich daarop richten kunnen deelnemen aan de tafel. Op die manier heeft de tafel een groot maatschappelijk draagvlak.
Thema V: maatschappelijk belang, samenwerking en participatie
Is het van belang om met het traject betrokkenheid te genereren bij de burger?
Een maximale score (100 punten) geldt wanneer met de inzet van dit instrument een brede groep in de samenleving zich aangesproken voelt om een concrete bijdrage te leveren aan maatschappelijke doelen/thema’s en ook bereid is hier daadwerkelijk actie op te ondernemen. Doorgaans zal het hier gaan om de beoogde doelgroepen met het traject. Maar “een bredere vangst” is mooi meegenomen.
Bij het instrument matchfunding worden projecten gefinancierd die door private of maatschappelijke organisaties geïnitieerd en uitgevoerd worden. Het instrument past dan ook goed bij de ‘doe-democratie’ waarin burgers en professionals meer zelf initiatief nemen voor zaken van algemeen maatschappelijk belang en de overheid dit ondersteunt.
Het instrument netwerksubsidie is er op gericht om partijen samen te brengen omdat een project alleen of vooral op die manier tot volle wasdom kan komen. Afhankelijk van de partijen die met elkaar samenwerken kan met dit instrument in meerdere (private partijen) of mindere (publieke partijen) mate maatschappelijke betrokkenheid en activiteit ontstaan bij bepaalde groepen burgers in de samenleving. Het hangt bij de netwerksubsidie dus erg af van de vorm en het doel van de netwerksubsidie. Bij een subsidietafel, waarbij het maatschappelijk middenveld om tafel gaat om te bespreken wat zij belangrijk vinden in de stad, zal er sneller maatschappelijke participatie worden gegenereerd dan bij bedrijven die gezamenlijk een innovatie tot stand willen brengen (denk bijvoorbeeld aan de subsidies die RVO vertrekt).
Thema V: maatschappelijk belang, samenwerking en participatie
Is het van belang dat bestaande publieke taken door andere partijen dan de eigen overheidsorganisatie opgepakt worden?
Achtergrond bij deze vraag is of we willen stimuleren dat andere partijen dan de eigen overheidsorganisatie verantwoordelijkheid nemen voor bepaalde publieke taken. Bij een hoge score (100 punten) is dit het geval. Bij een lage score is dit minder van belang.
Bij het instrument matchfunding worden projecten gefinancierd waarbij het initiatief bij de markt/maatschappij ligt en die tevens bijdragen aan bestaande of nieuwe, publieke doelen. Hierbij worden echter geen overheidstaken overgenomen of opgepakt.
Het instrument netwerksubsidie is gericht op samenwerking en kan in zekere mate uitkomst bieden wanneer de overheidsorganisatie wel weet dát er iets moet gebeuren ten aanzien van een bepaalde overheidstaak, maar nog niet weet hoe een project of een oplossing concreet vorm moet krijgen. Een overheidsorganisatie moet bijvoorbeeld een natuurgebied onderhouden, maar de concrete plannen moeten nog worden opgesteld. Wanneer de overheidsorganisatie daarvoor een netwerk subsidieert met daarin verschillende stakeholders (natuurbeschermingsorganisaties, burgerinitiatieven enz.), kunnen de deelnemers in het samenwerkingsverband hun ideeën en wensen op elkaar afstemmen en elkaar aanvullen.
Thema VI: beleid en innovatie
Is het van belang dat competitie en concurrentie tussen doelgroepen/initiatiefnemers wordt gestimuleerd om zo de beste ideeën/oplossingen/initiatieven te kunnen bedienen?
Een hoge score betekent dat het instrument geschikt is om competitie en concurrentie tussen doelgroepen te stimuleren. Dit om te komen tot het meest optimale projectresultaat of de beste ideeën.
Bij het instrument matchfunding moeten projecten/initiatieven geld ophalen bij verschillende financiers op basis van hun projectvoorstel. Als er meerdere projecten/initiatieven zijn dan concurreren deze met elkaar en dat daagt uit om met een zo goed mogelijk voorstel te komen. Stimulering van concurrentie kan wel bijgevolg zijn bij dit instrument, maar is niet het uitgangspunt.
Het instrument netwerksubsidie is juist gericht op samenwerking om een beleidsdoelstelling te realiseren en niet op competitie. Desalniettemin komt het soms wel voor dat competitie een rol speelt omdat het beschikbare subsidiebedrag beperkt is. In dat geval kan de subsidie verdeeld worden door middel van een subsidietender. Verschillende netwerken kunnen dan een subsidie aanvragen, waarna de meest innovatieve projecten worden geselecteerd. Ook bij de subsidietafel, waarbij partijen uit het maatschappelijk middenveld met elkaar om tafel zitten om voor een bepaald doel een budget onderling te verdelen, speelt als het budget beperkt is onderlinge concurrentie een rol. Concurrentie stimuleren is echter niet het doel van de netwerksubsidie, het doel is dat partijen elkaar leren kennen, daardoor een breder netwerk kunnen krijgen en dat dit ertoe leidt dat de beleidsdoelen waarvoor subsidie beschikbaar is gesteld, beter worden bereikt.
Thema VI: beleid en innovatie
Is het van belang dat vernieuwende aanpak/innovatie wordt gestimuleerd?
Een hoge score betekent dat het instrument geschikt is om innovatie op bepaalde beleidsterreinen die wij van belang vinden te stimuleren. Het gaat hier dus niet om het bereiken van een meer efficiënte of effectieve aanpak.
Met het instrument matchfunding wordt er gezocht naar initiatieven die bijdragen aan een bepaalde beleidsdoelstelling. Dit kunnen vernieuwende en innovatieve projecten zijn. Er kunnen ook voorwaarden worden opgenomen dat het moet gaan om vernieuwende en innovatieve projecten. Het stimuleren van innovatie is echter geen doel op zich van dit instrument, het gaat om bijdragen aan projecten die het publiek belangrijk vindt.
Bij het instrument netwerksubsidie wordt er ruimte geboden aan het netwerk om te onderzoeken welke oplossing kan bijdragen aan het realiseren van een beleidsdoelstelling. Dit kan leiden tot een vernieuwende of innovatieve aanpak, maar is meestal geen doel op zich.
Thema VII: invloed, verantwoording en controle
Is het van belang om een gedetailleerde financiële verantwoording te ontvangen over de besteding van de middelen gedurende of na het traject?
Een maximale score (100 punten) betekent een zo strikt mogelijk af te leggen financiële controle en verantwoording. Een lage score (0 punten) betekent dat er geen financiële verantwoording nodig is. Het gaat dan bijvoorbeeld louter om de prestatie. Als de prestatie niet wordt behaald, dan kan de financiële bijdrage (deels) worden teruggehaald. Dit is echter niet van invloed op de waardering bij deze vraag. Bedoeld is hier de mate van financiële verantwoording die nodig is.
Bij het instrument matchfunding draagt de overheid bij om een project/initiatief te realiseren. Een van de voorwaarden kan zijn dat dit ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Zo niet, dan is het denkbaar dat de overheidsbijdrage terugbetaald moet worden. Doorgaans wordt hierbij gekeken naar de prestaties en zal niet zozeer worden gevraagd om een gedetailleerde financiële verantwoording.
Omdat de subsidie in principe niet terugkeert, het meestal over grotere bedragen gaat en publiek geld verplicht (zowel voor de verstrekker als de ontvanger) is een behoorlijke mate van verantwoording van de besteding van middelen van belang. Bijzonder aandachtspunt bij netwerksubsidies is of voor de subsidieverstrekker van belang is wie er deelnemen aan het samenwerkingsverband en of daar gedurende het project wijzigingen in mogen worden aangebracht.
Thema VIII: positieve exposure, communicatie en PR
Is het van belang om met het traject het beeld uit te dragen van een overheid die samenwerkt met allerlei partijen in de samenleving op basis van gelijkwaardigheid in plaats van “top down”?
Een maximale score (100 punten) betekent dat het instrument bij uitstek geschikt is om positieve exposure van het beeld van de eigen organisatie op het terrein van samenwerking. Steeds vaker willen overheden minder leidend zijn en zoeken zij daarom de samenwerking op met andere overheden, het bedrijfsleven, maatschappelijke instellingen en particulieren om maatschappelijke vraagstukken op te pakken. Hierdoor zijn ‘nieuwe’ publieke financieringsinstrumenten ontstaan, zoals het right to challenge.
Matchfunding kan de relatie tussen overheidsorganisaties en burgers c.q. maatschappelijke organisaties versterken. Meer dan bij subsidiebeschikkingen geeft matchfunding de beleving van een gelijkwaardige samenwerking: zowel de overheidsorganisatie als burgers dragen bij aan het verbeteren van de samenleving en de burgers c.q. de crowd zijn ‘in the lead’, zij worden serieus genomen in het publieke domein.
Bij de netwerksubsidie is van zeer groot belang dat de overheid samenwerkt met allerlei partijen. Dit is juist een van de kenmerken van deze subsidie. Soms zal de overheid actief samenwerken met partijen en soms zal de overheid de samenwerking tussen partijen uit de samenleving willen stimuleren. De gedachte is dat partijen samenwerken dit leidt tot innovatie of anderszins betere projectvoorstellen. In het bijzonder bij de constructie van de subsidietafel waar de overheid aan tafel zit samen met maatschappelijke partijen en er zodoende gezamenlijk overlegd wordt over de besteding van de publieke middelen, is sprake van gelijkwaardigheid en samenwerking. Vanwege het concept samenwerking krijgt de netwerksubsidie hier een hoge score.
Thema VIII: positieve exposure, communicatie en PR
Is het van belang om met het traject aandacht te vragen voor een maatschappelijk vraagstuk?
Een maximale score (100 punten) betekent dat het instrument bij uitstek geschikt is om aandacht te vragen voor een maatschappelijk vraagstuk. Het instrument moet helpen om een bepaalde betrokkenheid vanuit de samenleving te genereren voor dit thema, hetzij in de vorm van bepaalde handelingen dan wel ideeën.
Het instrument matchfunding is bedoeld als aanvullende financiering ten aanzien van projecten waarin een deel van de samenleving via een crowdfundingsplatform wil investeren. De overheid beloont als het ware een bepaalde betrokkenheid vanuit de samenleving voor een specifiek thema zoals kunst of natuur. Dit stimuleert vervolgens weer de betrokkenheid vanuit de samenleving. Het is goed mogelijk dat de matchfunding wordt gebruikt om aandacht te vragen om een maatschappelijk vraagstuk. Een absolute voorwaarde is dat echter niet.
De netwerksubsidie ziet met name op de wijze waarop subsidie wordt verleend, namelijk dat samenwerking bevorderd wordt. De activiteiten waarvoor subsidie verstrekt wordt, kunnen divers zijn: van de subsidie van economische, technische innovaties tot het sociaal domein. De netwerksubsidie kan dus worden gebruikt om aandacht te vragen voor een maatschappelijk vraagstuk. Bijvoorbeeld bij de subsidietafel is dit vaak het geval, omdat deze met name in het sociaal domein wordt ingezet. De overheid stelt dan de beleidskaders en vervolgens komen partijen uit het veld aan tafel om deze beleidsdoelen te concretiseren en krijgen zij subsidie voor activiteiten die bijdragen aan het bereiken van die beleidsdoelen.